ISSN 2148-5917
Tıp öğrencilerinin jinekolojik muayene yapmak için hastadan onam almalarının değerlendirilmesinde bir yöntem örneği [Turkish Journal of Bioethics]
Turkish Journal of Bioethics. 2014; 1(2): 105-119 | DOI: 10.5505/tjob.2014.43153

Tıp öğrencilerinin jinekolojik muayene yapmak için hastadan onam almalarının değerlendirilmesinde bir yöntem örneği

Melih Elçin1, Nüket Örnek Büken2, Nuri Doğan3
1Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıp Eğitimi ve Bilişimi Anabilim Dalı, Ankara
2Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıp Tarihi Ve Etik Anabilim Dalı, Ankara
3Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Eğitimde Ölçme Ve Değerlendirme Anabilim Dalı, Ankara

AMAÇ: Bu çalışmada tıp öğrencilerinin jinekolojik bir yakınma ile başvuran hastayla görüşme yapma ve onları muayene etme öncesinde bu hastayı bilgilendirme ve onam alma davranışını gösterip göstermeyeceklerinin eğitimi ya da değerlendirmesinde kullanılabilecek bir standart hasta görüşme senaryosunun ve değerlendirme aracının geliştirilmesi amaçlanmıştır.
YÖNTEMLER: Araştırmaya konu olan senaryo ve puanlama yönergesi geliştirme çalışmaları bir grup tıp fakültesi son sınıf öğrencisinin katılımı ile yürütülmüştür. Geliştirilen ölçeğin psikometrik özelliklerinin değerlendirilmesi aşamasında kapsam geçerliği ve gözlemcilerarası güvenirlik hesaplamaları yapılmıştır. Kapsam geçerliğinin değerlendirilmesi için uzman görüşüne başvurulmuştur. Yine kapsam geçerliği için aynı kapsamı ölçtüğü bilinen bir testin aynı gruba uygulanarak elde edilen puanlar arasındaki korelasyon hesaplanmıştır. Gözlemciler arası güvenirlik hesaplanmasında sınıfiçi korelasyon katsayısından yararlanılmıştır.
BULGULAR: Çalışmaya 13 öğrenci ile başlanmış ve 8 öğrenci ile tamamlanmıştır. Çalışmada kapsam geçerliğini değerlendirmek üzere 6 uzmanın görüşüne başvurulmuş, uzmanların tümü tanımlanan hedef ve hedef davranışlarının yoklandığı yönünde görüş bildirmişlerdir. Çoktan seçmeli testten elde edilen puanlar kullanılarak hesaplanan korelasyon katsayıları jinekoloji bölümü için 0,034; etik bölümü için -0,534; tümü için -0,097 olarak hesaplanmıştır. Bu çalışmada gözlemcilerarası güvenirliğin değerlendirilmesinde kullanılan sınıfiçi korelasyon katsayısı jinekoloji bölümü için 0,5755; etik bölümü için 0,8611; tümü için 0,7953 olarak bulunmuştur.
SONUÇ: Uzman kanısına göre kapsam geçerliği olduğu belirtilirken aynı kapsamı ölçtüğü bilinen çoktan seçmeli test sonrasında elde edilen korelasyon katsayıları kapsam geçerliğinin çok düşük ya da ilişkisiz olduğu yönünde olması, tanımlanan hedeflerin bilişsel düzeylerine ulaşılması ile hedeflerin duyuşsal düzeylerine ulaşılması arasındaki farklılıkla açıklanabilir. Öğrenciler büyük olasılıkla konuları bilmekte ancak tutum ve davranışlarına yansıtamamaktadır. Çalışmamızda elde edilen gözlemcilerarası güvenirlik katsayısı değerleri tüm yönerge düşünüldüğünde literatürde varolan değerlere çok yakındır ve kabul edilebilir düzeydedir. Öğrencilerin sürekli bilişsel düzeyde değerlendirilerek bunun yansıması olan tutum ve davranışları da aynı düzeyde geliştirdikleri varsayımının bir yanılgı olduğu bu çalışmada bir kez daha gözlenmiştir. Bundan sonraki yıllarda eğitimde bu konunun gözden geçirilerek bilgi kadar tutum ve davranışların geliştirilmesine yönelik öğretim etkinliklerinin de programa eklenmesi gündeme getirilmelidir.

Anahtar Kelimeler: tıp öğrencileri, jinekolojik muayene, iletişim becerileri, aydınlatılmış onam, standart hastalar, değerlendirme, puanlama yönergesi

A sample method for assessing medical students in obtaining informed consent for gynecological examination

Melih Elçin1, Nüket Örnek Büken2, Nuri Doğan3
1Department Of Medical Education And Informatics, Hacettepe University Faculty Of Medicine, Ankara, Turkey
2Department Of Medical History And Ethics, Hacettepe University Faculty Of Medicine, Ankara, Turkey
3Department Of Educational Measurement And Evaluation, Hacettepe University Faculty Of Education, Ankara, Turkey

OBJECTIVE: The objective of the study was to develop a scenario and an assessment tool that could be used in training or evaluation of medical students for obtaining informed consent prior to getting history from and making physical examination on the patients with gynecological suffering.
METHODS: The development of scenario and rubric was conducted with a group of final year medical students in this study. We evaluated the content validity and the interrater reliability for the psychometric characteristics of the scale. Content validity was evaluated by expert opinions. And additionally, we evaluated the correlation with the scores of the same group from a MCQ exam known as assessing the same content. We calculated the intraclass correlation coefficient for interrater reliability.
RESULTS: The study started with 13 students but eight of them could attend the entire process. Six expert opinions were asked for the evaluation of content validity, and all of them expressed that the objectives and related behaviours were assessed with the tool. The corelation coefficients evaluated using the scores of MCQ exam were 0.034 for gynecolgy part, -0.534 for ethics part, and -0.097 for the entire tool. Intraclass corelation coefficients calculated for interrater reliability were 0.5755 for gynecology part, 0.8611 for ethics part, and 0,7953 for the entire tool.
CONCLUSION: The correlation coefficients calculated using the scores of the MCQ exam known as assessing the same content indicated very low or unrelated content validity although experts mentioned that the tool had the content validity. This diversity could imply that the objectives were achieved in knowledge domain; but not in affective domain. Students had the knowledge but could not transfer it to their attitude and behaviors. The interrater reliability coefficients calculated in this study were acceptable and very similar with the results in the literature. It was once more observed in our study that it was a mistake to assume that the students achieved attitudes and behaviors at the same level while we were evaluating only their level of knowledge. It should be discussed in the future that new instructional methodologies should be implemented to the curricula for the achievement of attitude and behaviors as well as the knowledge.

Keywords: medical students, gynecological examination, communication skills, informed consent, standardized patients, assessment, rubric

Melih Elçin, Nüket Örnek Büken, Nuri Doğan. A sample method for assessing medical students in obtaining informed consent for gynecological examination. Turkish Journal of Bioethics. 2014; 1(2): 105-119

Sorumlu Yazar: Melih Elçin, Türkiye
Makale Dili: Türkçe
LookUs & Online Makale